Epik Ijodi !exclusive! | Kelt Xalqlari
Kelt epik ijodining saqlanib qolishi va rivojlanishida bardlar (shoir-baxshilar) va druidlar (baxshi-ruhoniylar) juda katta rol o‘ynagan. Qadimgi kelt jamiyatida yozuv bo‘lmagan yoki undan kundalik hayotda deyarli foydalanilmagan. Barcha tarixiy voqealar, qonunlar, diniy qarashlar va qahramonlik dostonlari og‘izaki shaklda yod olingan.
Kelt xalqlari og‘zaki va yozma adabiyoti boshqa xalqlar eposlaridan o‘zining o‘ziga xos dunyoqarashi bilan ajralib turadi. Bu ijod namunalari asosan quyidagi jihatlar bilan xarakterlanadi:
Keltlar dunyosida real hayot bilan "Boshqa dunyo" (Otherworld) doimiy aloqada. Sehrgarlar, druidlar, peri va g‘aroyib maxluqlar voqealarning asosiy ishtirokchilari hisoblanadi.
qilib aytganda, kelt xalqlari epik ijodi nafaqat bir qator qadimgi qabilalar afsonalari, balki insoniyat tafakkurining badiiy cho‘qqilaridan biridir. Uning qahramonliklari, tabiatga bo'lgan muhabbati va sehrli olam tasvirlari bugungi kunda ham o'zining jozibasini yo'qotmagan. kelt xalqlari epik ijodi
Kelt epik ijodi adabiyotshunoslikda ko‘pincha yunon, hind, fors (Shohnoma) va skandinav (Edda) dostonlari bilan bir qatorga qo‘yiladi. Ammo bir qator o‘ziga xos xususiyatlar mavjud:
Keltlarning dini politesistik (koʻpxudolik) boʻlib, ular 300 dan ortiq turli xudolarga sigʻingan. Ularning mifologiyasi va epik anʼanalari haqidagi asosiy maʼlumotlar bir necha manbalarga asoslanadi: qadimgi yunon va rim mualliflarining asarlari, Katta Britaniya hududidan topilgan monumental haykallar va ularning yozuvlari, nihoyat, Irlandiya va Uelsda oʻrta asrlarda nasroniylar tomonidan yozib qoldirilgan matnlar.
Ushbu sikl markazida — va uning Fianna nomli jangchi otryadi. Shotlandiya va Man orollarida bu sikl ayniqsa mashhur. Bu yerda epik motivlar baxtliroq: asosiy mavzular ov, sevgi, sarguzasht va o‘lmaslik izlanishlari. Kelt xalqlari og‘zaki va yozma adabiyoti boshqa xalqlar
Dunyodagi tartibsizlik va zulmatni ifodalovchi yovuz devlar qabilasi.
Britaniya orolidagi keltlarning (brittlarning) epik an’anasi asosan Uels hududida saqlanib qolgan. Bu merosning eng mashhur namunasi "Mabinogion" to‘plamidir. XI-XIII asrlarga oid qo‘lyozmalarda saqlangan ushbu asar 11 ta mifologik va qahramonlik qissalaridan iborat.
Bu qismda Irlandiyaning qadimgi xudolari — Tuatha Dé Danann (Ma’buda Danu xalqi) haqida so‘z boradi. Ular sehrli kuchga ega, san’at va hunarmandchilikka homiylik qiluvchi mavjudotlar sifatida tasvirlanadi. qilib aytganda, kelt xalqlari epik ijodi nafaqat bir
Kelt xalqlari (vallilar, irlandlar, bretonlar, shotlandlar) jahon madaniyati xazinasiga o‘ziga xos, sirli va nihoyatda boy epik merosni taqdim etgan. Kelt epik ijodi — bu shunchaki qadimiy hikoyalar to‘plami emas, balki insoniyatning tabiat bilan uzviy bog‘liqligi, mardlik, sevgi va g‘ayritabiiy kuchlarga bo‘lgan ishonchining badiiy in’ikosidir. 1. Kelt Eposining Ildizlari va Xususiyatlari
"Fianna" deb nomlangan erkin jangchilar va ovchilar guruhining yetakchisi. U donolik losos balig'ini pishirayotganda barmog'ini kuydirib oladi va barmog'ini so'rganida dunyodagi barcha ilm va kelajakni ko'rish qobiliyatiga ega bo'ladi.
Tuman, dengiz va o‘rmonlar hikoyaning tirik ishtirokchilari hisoblanadi.
Kelt xalqlari epik ijodi — insoniyat madaniy merosining eng go‘zal va sirli sahifalaridan biridir. U o‘zining yorqin obrazlari, chuqur falsafasi va bitmas-tuganmas tasavvur dunyosi bilan bugungi kunda ham jahon madaniyatiga ta’sir ko‘rsatishda davom etmoqda. J.R.R. Tolkienning "Uzuklar hukumdori", J.K. Rowlingning "Garri Potter" asarlari va zamonaviy fentezi (fantasy) janrining ildizlari aynan mana shu qadimgi kelt miflari va qahramonlik dostonlariga borib taqaladi. Kelt epik ijodini o‘rganish bizga insoniyatning qadimgi dunyoqarashi, tabiati va botiniy kechinmalarini chuqurroq anglashga yordam beradi.
Kelt Xalqlari Epik Ijodi: Afsonalar va Qahramonlar Olamiga Sayohat